دزباره ی شتر مرغ
نیاز به زمینی بزرگ به وسعت 40 هكتار است. غیر از هزینه خرید پرندگان كه درتمام روشها معمول است، زمین مهم ترین نیاز عمده این روش است. شترمرغها تا حد امكان نزدیك زیستگاه طبیعی شان با حداقل دخالت انسان نگهداری شده و پرورش می یابند. مزیت اصلی روش باز، كاهش قابل توجه هزینه نگهداری شترمرغ های بالغ به مقدار زیاد است. همچنین در صورتی كه شترمرغ ها خود تخمهایشان را جوجه كشی كنند، هزینه ای برای این كار صرف نشده ودر نتیجه هزینه های تولید بسیار پایین خواهند بود. از معایب این روش عدم كنترل و شناسایی شترمرغ ها و تخمهای تولیدی است.میزان مرگ و میر و تلفات به ویژه در میان جوجه ها به دلیل شكار آنها توسط حیوانات شكارچی بالاست.ضمناً گرفتن شترمرغ ها بسیار مشكل و پرهزینه است.
روش نیمه باز :
محدوده مورد نیاز برای این روش از 20 تا 60 هكتار متغیر است. شترمرغها در چراگاههای نسبتاً كوچك یا اراضی تقریباً 8 تا 12 هكتاری نگهداری میشوند. آنها توانایی گردش آزاد در محدوده ای معین را داشته و لذا بخشی از احتیاجات تغذیهای آنها از این طریق تامین می شود. محل های خوراك دادن باید نزدیك حصاركشی دور چراگاه ایجاد شوند تا قابلیت دسترسی به غذا افزایش و اضطراب ناشی از ورود مكرر افراد به داخل چراگاه كاهش یابد.
روش بسته :
محوطه مورد نیاز برای این روش به طور معمول كمتر از 20 هكتار است كه به چراگاههای كوچكی هریك به وسعت 2-1 هكتار تقسیم شده است. این روش به علت نیاز كم به زمین مطلوب است. با این حال دو اشكال اصلی این روش عبارتند از:
1ـ هزینه های بالاتر خوراك
2ـ هزینه حصاركشی زیاد
سرمایه گذاری مالی برای هر واحد زمین در این روش بالاتر از دو روش دیگر است. با این حال مزایای استفاده از روش بسته بسیار زیاد بوده و بر معایب آن غلبه دارد
مهمترین مزیت روش بسته آن است كه كنترل كاملی بر تولید مثل از طریق ثبت دقیق تعداد تخمهای تولید شده توسط هر شترمرغ ماده و میزان باروری و جوجه درآوری وجود دارد. این ركوردها برای ارزیابی نهایی ارزش گله چه برای فروش مجدد، نگهداری برای تولید مثل ویا كشتار بسیار باارزشند. تولید مثل گزینشی شترمرغ ها بخوبی قابل انجام است. بعلاوه ركوردهای مصرف خوراك قابل نگهداری است و برای معاینه و مهار شترمرغ ها مشكلی وجود ندارد.
رفتارشناسی:
در محیط طبیعی شترمرغ در خارج از فصل تولید مثل گونهای اجتماعی است و گروههایی از جنس و سنین مختلف را بویژه پیرامون چالابها تشكیل می دهد. در این محیط ها شترمرغ با انواع گوناگون حیوانات روبروست و معمولأ از برخورد نزدیك با سایر حیوانات پرهیز می كند و كمتر رفتار خشن نسبت به آنها ابراز داشته و در 75 درصد از موارد با چشم پوشی یا تحمل، با سایر حیوانات برخورد می كند.
طبق تحقیقات انجام شده رفتار تمیز كردن پرو بال در طول صبح بیشتر از بعد از ظهر بوده برعكس حمام خاك در صبح خیلی كم انجام می شود اما در طول بعد از ظهر بتدریج بیشتر شده و هنگام غروب به حداكثر می رسد.
رفتار رقص والتس كه توسط شترمرغ ها ی در اسارت نیز اجرا می شود بیشتر هنگام خلاصی شترمرغ ها از ترس یا مدت كوتاهی پس از خروج آنها از محل نگهداری شبانه صورت می گیرد.
هنگام خواب، شترمرغ های بالغ مایلند سرشان را بالا نگهدارند در حالیكه جوجه های جوان دوست دارند در وضعیت دمر بخوابند.
جوجه های پرورش یافته توسط شترمرغ های دایه، رفتارهای غیرعادی مثل خوردن چوب از خود نشان نمی دهند. از جمله رفتارهای ناشی از خوراك دادن غلط جوجه ها و واكنش در برابر عوامل محیطی خاص كه عمدتاً شرایط زیر حد مطلوب پرورش است، می توان به نوك زدن به پنجه و سر و نیز پركندن با منقار اشاره كرد.
طبق بررسی انجام شده جوجه ها به محرك سبز 10 برابر بیش از محرك سفید نوك می زنند. مدفوع خواری هم در حالت وحش و هم در اسارت در جوجه ها مشاهده شده است.
تغذیه :
شتر مرغ ها، پرندگانی علفخوار هستند و رژیم غذایی آنها شبیه نشخوار كنندگان است. یونجه و ذرت درصد بالایی از تركیب غذایی شتر مرغ را شامل می شود. به دلیل دارا بودن روده های دراز و طویل قدرت هضم بالا در خصوص مواد فیبری را دارند. جوجه ها معمولاً تا یكی دو روز بعد از هچ احتیاج به تغذیه نداشته و سپس از غذای با پروتئین 23% شامل كنستانتره و علوفه خشك به صورت كرامبل تغذیه می شوند. استفاده از یونجه سبز در طول دوره رشد از اهمیت خاصی برخوردار است. جهت هضم بهتر غذا بهتر است سنگریزه در اختیار پرنده قرار گیرد. تا سه ماهه اول پرورش میزان یك كیلو خوراك در شبانه روز 23% پروتئین و تا شش ماهگی به طور متوسط 8/1 كیلوگرم خوراك با پروتئین 20% كافی می باشد. شتر مرغها از شش ماهگی تا رسیدن به سن بلوغ (5/2 سالگی) به طور متوسط روزانه 5/2 كیلوگرم دان به صورت پلت شامل علوفه خشك آسیاب شده و كنسانتره می خورند (8 قسمت كنستانتره + یك قسمت علوفه خشك آسیاب شده)
از یك روزگی تا سه ماهگی:
جوجه شترمرغ می تواند از باقیمانده كیسه زرده برای مدت 7 تا 10 روز ابتدای زندگی اش تغذیه كند.اطمینان از اینكه جوجه شترمرغ ها آب مصرف می كنند، اهمیت دارد. در غیر اینصورت ممكن است نیاز به افزایش شدت نور یا تغییر درجه حرارت سالن باشد.
توصیه می شود كه خوراك مصرفی جوجه ها در ابتدا به شكل خرد شده باشد و اگر از روش پرورش روی كف سالن استفاده می شود، طی هفته اول خوراك روی روزنامه یا كارتن های تخم مرغ ریخته شده و پس از آن می توان دانخوریها را وارد سالن كرد.
برای جلوگیری از اشكالات پا و اختلالات اسكلتی باید رشد اولیه شترمرغ ها كنترل شود. محدود كردن مقدار انرژی خوراك بین 9 و 10 مگا ژول انرژی متابولیسمی در كیلوگرم معمولاً برای كنترل رشد كافی است.
با وجودیكه شترمرغ ها توانایی هضم الیاف بیشتری نسبت به سایر پرندگان اهلی دارند ( به دلیل تخمیر در روده بزرگ ) ولی تنها پس از رسیدن به سن معینی توانایی انجام این كار را بدست می آورند. لذا بهتر است طی چند هفته اول زندگی جوجه ها جیره هایی با بیش از 5% الیاف خام به آنها داده نشود. ضمناً توانایی جوجه ها برای هضم چربی در اوایل زندگی كاملاً پایین است. از اینرو نباید بیش از 5% چربی به آنها داده شود.
از 3 ماهگی تا یكسالگی:
احتیاجات تغذیه ای پرندگان با افزایش سن آنها تغییر می كند. لذا انرژی و الیاف خام افزایش و مقدار پروتئین خوراك كاهش می یابد. باید الیاف جیره را در چهار تا پنج ماهگی به حدود 11-10 درصد افزایش داد. ضریب انرژی زایی خوراك باید به حدود 5/10 –10 مگا ژول انرژی متابولیسمی بر كیلوگرم افزایش یابد. مقدار پروتئین خام نیز باید به تدریج به حدود 20-18 درصد كاهش یابد. تعادل بین غلظت های كلسیم و فسفر قابل دسترس باید به نسبت 1: 2 – 8/1 حفظ شود. همچنین خوراك دادن باید به صورت آزاد انجام شود.
دوره پرواری:
چنانچه شترمرغ ها فقط برای گوشت و چرم پرورش یابند، می توان نرها را جداگانه پرورش داد زیرا آنها سریعتر رشد كرده، نیاز به جیره های با پروتئین بالاتر داشته و به عنوان تبدیل كننده های خوراك برای یك دوره طولانی تر نسبت به ماده ها از كارایی بیشتری برخوردارند. ضریب تبدیل ماده ها زودتر خراب شده و لذا مجبورند در وزن پایین تری نسبت به ماده ها روانه بازار شوند. جیره غذایی شتر مرغهای پرواری با شتر مرغهایی كه جهت گله مادر نگهداری می شوند تفاوت دارند. معمولاً شتر مرغهای گوشتی در سن یكسالگی قابل عرضه به بازار می باشند و حدود 100 تا 125 كیلوگرم وزن دارند و كیفیت گوشت در سن یكسالگی مطلوب تر از هر زمان می باشد. از هر لاشه حدود 50 كیلوگرم گوشت استحصال می شود.غذای شتر مرغهایی كه جهت گله مادر نگهداری می شوند به طور متوسط روزانه با خوردن 4 كیلوگرم خوراك شامل كنسانتره و یونجه خشك و همچنین از طریق چرای یونجه سبز تأمین می شود. شتر مرغ علاقه فراوانی به چریدن در مزارع یونجه دارد به همین جهت در پرورش شتر مرغ كاشت یونجه را بایستی مدنظر قرار داد.
ضریب تبدیل مواد غذایی در سنین مختلف تفاوت دارد در سنین اولیه رشد 8/1 و در 3 ماهگی 5/2 و در 6 ماهگی حدود 8 می باشد. با توجه به اینكه تغذیه شتر مرغ در كیفیت پوسته، پر و گوشت پرنده تأثیر مستقیم دارد چنانچه در تغذیه این پرنده دقت كافی مبذول نگردد، بر كیفیت پوست و گوشت اثر منفی گذاشته و سودآوری آن مورد تردید واقع خواهد شد.
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و ششم بهمن ۱۳۹۱ ساعت 22:23 توسط مهدی
|